FINDIK ÜRETİCİSİNİN ACINACAK HALİ!..
Tarih: 21.9.2017 09:12:59 / 69okunma / 0yorum
Hüseyin KURT

Bu aralar herkes fındığı konuşur oldu. Malum 2 milyon üreticiyi ilgilendiren bir konu…

E malumunuz fındık denilince de akla doğal olarak Karadeniz geliyor.

Ülke olarak dünya fındık üretiminde açık ara ilk sıradayız.

2016 yılı fındık üretimimiz 420 bin ton.

2015 yılı üretimimiz ise 646 bin tondu.

Üretimdeki yıllara göre farklılıklar bizi yanıltmasın çünkü fındık periyodisite yani bir yıl fazla veren, bir yıl az veren bit meyve türü olduğu gibi ilkim şartları da verim ve üretime temel etmendir.

Örneğin 2015 yılında dönüme verim ortalama 92 kg iken 2016 yılında verim 60 kg oldu.

Konumuz fındık piyasası, fındık fiyatları ve fındığın geleceği.

2016 yılı verilerine göre dünyadaki fındık üretiminin %73´e yakını Türkiye yapılıyor.

Türkiye´nin 2,5 milyar Dolar olan fındık ihracat geliri neredeyse 20 milyar dolar  ihracat yapan “otomotiv sektörü” ile eşdeğer katkıya sahip.

Türkiye´de 2014 yılına kadar fındık ihracatının %70´e yakını tek bir yerli firma üzerinden yapılıyordu. Aynı firma 2014 yılında İtalyanlara satıldı ve ihracattaki yaklaşık oranlar halen daha geçerli.

2013 yılı sonrasında Türk fındığındaki ana aktör firmalar; Ferrero (İtalya) ve yan şirketi Stelliferi (İtalya), Olam (Singapur) ve Noor (ABD) oldu.

Dünya fındık üretiminde 2010 yılında %73 olan payımız, 2012 yılından sonra yıllar içinde düzenli olarak azaldı.

2012 - % 74

2013 - % 67

2014 - % 63

2015 - % 65

2016 - % 58

İtalya´nın Türk fındığı ve Türk fındık piyasası üzerindeki etkilerini 2013´den 2016 yılına kadar her yıl düzenli olarak her yıl dünya üretimindeki ortalama %4 lük bir pazar payı kaybı incelenmesi gereken bir konudur.

Eğer duruma müdahale olmaz ise 2020 yılında %50 olacak olan pazar payımız 2025 yılında %35´lere düşer ise şaşırmamak gerek.

Türkiye´de ki fındık üreticisine yıllardır verilen aflatoksin eğitimine rağmen sırf Türk fındığının imajını uluslararası piyasalarda “kara liste”ye aldırtmak suretiyle İtalyanların 2016 yılındaki haberler fındıkta İtalyanların tekelleşme çabalarının bir kanıtıdır.

İtalya sadece Türkiye´de değil tüm dünyada fındıkta tekelleşme hedefinde…

İtalyan firması Ferrero ve %100 sahibi olduğu yan şirketi Stelliferi´nin, Singapurlu firma ile dünya fındık piyasasındaki fiyatı belirledikleri bir gerçektir.

Konu sadece tekelleşme ve fiyat politikaları değil aslında!

Konunun birde diğer boyutu olan üretim, verim ve çiftçi tarafı var.

Şunu başta söylemek gerek; Türkiye fındık üretiminde lider ama fındık veriminde yerlerde sürünüyor. Dünyada fındık üretimine yönelen İtalya, ABD, Azerbaycan, Gürcistan, İspanya ve Çin gibi ülkelerdeki dönüme verimler dudak uçuklatır cinsten.

Örneğin Türkiye´de dönüme fındık verimi 80-90 kg iken bu rakam bazı ülkelerde 300-400 kg´a kadar çıkmaktadır.

Yani bizim fındık üretimimizden 3-4 kat daha fazla.

Verimin düşük olması Türkiye´nin dünya fındık üretimindeki konumunu da direkt etkilemektedir.

Şöyle ki; Bahçelerdeki fındık ocaklarının yaşlı olması, yetiştirme tekniği, bahçelerin tarımsal mekanizasyona uygun olmaması, modern ve yeni bahçe tesislerinin olmaması gibi sorunlar fındık üretiminde verimliliği ve sürdürülebilirliği etkilemektedir.

Fındık üretiminde yerli büyük yetiştiricilere, geniş ve modern bahçelere ihtiyaç vardır.

Eğer bu önlemler alınmaz ise Karadeniz bakımsız bir fındık ormanı haline gelir ki birçok çiftçi fındığını toplamak ile toplamamak arasında her yıl arafta kalmaktadır.

Fındık fiyatlarına gelince;

Uzun yıllar fiyat ortalamasına bakıldığında fındığın ortalaması 12 TL civarında. Son 10 yılın en yüksek fiyatı Şubat 2015 yılında 7,21 dolar karşılığı olan 17,78 TL.

Doları bugünkü kurdan hesaplarsak bu rakam 25,16 TL ediyor!

Bugünkü fındık fiyatını dolar bazında değerlendirirsek bu rakamları en yakın Ekim 2012 yılında görmüş.

Dolar bazlı hesaplamada son 5 yılın aylara göre fındık fiyat ortalaması 4,05 dolar. Bu rakam ise bugünkü kurla yaklaşık 14 TL yapıyor.

Son 10 yılın aylara göre fındık fiyat ortalamasında ise fiyat ortalama 3,50 dolar. Bu rakam ise bugünkü kurla yaklaşık 12,20 TL yapıyor.

Yani görünüyor ki fındık fiyatı alım fiyatı ortalama 12 - 13 TL civarında olmalı veya çok yakında olacak…

Sonuç olarak;

Fındık fiyatı rekolte açıklamalarına göre düşük olup olması gereken fiyat bugün için 12 TL civarındadır.

Fındık bahçelerinin ivedilikle yenilenmesi ve tarımsal mekanizasyona uygun hale getirilmedi gerekmektedir.

Büyük fındık üreticileri desteklenmeli ve verime yönelik yeni dikim teknikleri ile modern ve geniş bahçeler tesis edilmelidir.

Araştırma enstitüleri ve üniversiteler verime yönelik olarak bilgilerini ve pratiklerini üreticiler ile gerçek manada paylaşmalıdır.

***

Dünya fındık üretiminde eğer üretim tekniği ve verim olarak da dünya lideri olur isek ancak o zaman sürdürülebilir bir liderlik söz konusu olabilir. Yoksa yakın gelecekte bakmışsınız Çin gibi özel önem veren bir ülke liderliğimizi elimizden alıvermiş olacak...

Gözün olanı görmesine rağmen “aklın olacağı görmesi” dileğiyle…

Not: Kasım 2016 yılında kaleme aldığım “Fındıkta Oynanan Oyunlar” yazımda faklı bir bakış açısı ile fındığı değerlendirmiştim.

Link: https://www.academia.edu/29954567/FINDIKTA_OYNANAN_OYUNLAR

Saygılarımla…

Anahtar Kelimeler: FINDIK, ÜRETİCİSİNİN, ACINACAK, HALİ
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
DOST-DÜŞMAN KAVRAMI DEĞİŞİYOR MU? (20 Mart 2017 - Pazartesi)
NAZİ KAFALILAR ve HİTLER ALMANYASI (16 Mart 2017 - Perşembe)
FASİŞT HOLLANDA! (15 Mart 2017 - Çarşamba)
REFERANDUM ve LAİKLİK (04 Şubat 2017 - Cumartesi)
DÜNYA´NIN OYLAMALARI (01 Şubat 2017 - Çarşamba)
MEMLEKETİN OYLAMALARI (30 Ocak 2017 - Pazartesi)
SİHİRLİ RAKAM 330 (21 Ocak 2017 - Cumartesi)
ATEŞTEN GÖMLEK ve AT GÖZLÜĞÜ (18 Ocak 2017 - Çarşamba)
ÜLKE SAVAŞTA DESEK ABARTMIŞ OLUR MUYUZ? (28 Aralık 2016 - Çarşamba)
MİLLİ SEFERBERLİĞE HAZIR MIYIZ? (20 Aralık 2016 - Salı)
FINDIKTA OYNANAN OYUNLAR (22 Kasım 2016 - Salı)
KOVULDUN TRUMP EFENDİ… (11 Kasım 2016 - Cuma)
DAVETSİZ DARBE! (09 Kasım 2016 - Çarşamba)
UNESCO ve KIZILIRMAK DELTASI (11 Ekim 2016 - Salı)
YENİ KAPI RUHUNU RUHSUZLAŞTIRANLAR (08 Ekim 2016 - Cumartesi)
BYLOCK YOK EAGLE VERELİM (07 Ekim 2016 - Cuma)
ZİRVESİ SİYASET YAPIDA DAYAK YİNEN PAPAZ (29 Eylül 2016 - Perşembe)
VİCDAN TERAZİSİ (26 Eylül 2016 - Pazartesi)
SURİYE BATAKLIĞINDA ÖSO (23 Eylül 2016 - Cuma)
byLock Nedir? (21 Eylül 2016 - Çarşamba)
II. KARADENİZ TUFANI (17 Haziran 2016 - Cuma)
NE ZAMAN UMURSAYACAKSINIZ? (17 Mart 2016 - Perşembe)
ARAPÇA ÖĞRENMEYE ŞİMDİDEN BAŞLAYIN! (03 Mart 2016 - Perşembe)
HİTLER SEVİCİLERE MÜJDE!… (13 Ocak 2016 - Çarşamba)
HALİMİZ PUTİN FIKRASI GİBİ (31 Aralık 2015 - Perşembe)
ARA DAYAĞI YER MİYİZ? (15 Aralık 2015 - Salı)
ŞU ÖĞRETMENLER OLMASA (26 Kasım 2015 - Perşembe)
DÜNYA DİKTATÖRLERE DE KALMIYOR (14 Mayıs 2015 - Perşembe)
31 MART ŞAKASI(!) (13 Nisan 2015 - Pazartesi)
100 yıl önce bugün, 18 Mart 1915 günü, (19 Mart 2015 - Perşembe)
METAL FIRTINA GERÇEK Mİ OLUYOR (16 Mart 2015 - Pazartesi)
STRES TOPU (09 Mart 2015 - Pazartesi)
TÜRBEYİ TAŞIDIK (02 Mart 2015 - Pazartesi)
YÖNÜNÜ ARAYANLARA; “TÜRK OCAĞI” (07 Şubat 2015 - Cumartesi)
MEMLEKETİN HALİ BÖLÜM-BÖLÜM (31 Aralık 2014 - Çarşamba)
AMERİKA’YI TÜRKLER Mİ KEŞFETTİ? (15 Aralık 2014 - Pazartesi)
DİLİ BİR, ÖZÜ TÜRKÇE… (10 Aralık 2014 - Çarşamba)
HER ASKERLİK “BEDELLİ”DİR (04 Aralık 2014 - Perşembe)
DÜNYAYI DEĞİŞTİREN TÜRK ÖĞRETMENLER (27 Kasım 2014 - Perşembe)
BİR “DEVE” HİKAYESİ (19 Kasım 2014 - Çarşamba)
Sayfa:

anasayfa1
Bugün
12 °C
Pazar
10 °C
Pazartesi
10 °C