Yazarın Diğer Yazıları


Necdet TOPÇUOĞLU


ATATÜRKÜN OKUDUĞU KİTAPLAR

Araştırmacı Kenan Özek, Anıtkabir Müzesi kitap koleksiyonunu ve Atatürk’le ilgili kayda geçirilmiş anıları inceleyip ‘Atatürk’ün okuduğu kitaplar’ listesi oluşturmuştur.



Araştırmacı Kenan Özek, Anıtkabir Müzesi kitap koleksiyonunu ve Atatürk’le ilgili kayda geçirilmiş anıları inceleyip ‘Atatürk’ün okuduğu kitaplar’ listesi oluşturmuştur.
O titiz çalışmanın sonucunda Özek, Atatürk’ün farklı ikametgâhlarındaki kitaplıklarda bulunan, bazıları satır aralarına notlar düşüle düşüle, bazıları ifadelerin altları çizile çizile; bazıları savaşta toza bulanmış sahra çadırlarında, bazıları barışta loş ve sessiz çalışma odalarında Atatürk tarafından okunmuş bütün kitapları saymış, listelemiş.
Özek’in belirlediği aşağıdaki sayıların açılımlarını bu yazıya sığdırmak mümkün değil ama dilerseniz Anıtkabir arşivlerine girip mesela Atatürk’ün sadece Dilbilim konusunda okuduğu 425 kitabın adlarını tek tek tarayabilirsiniz.
 Atatürk’ün hangi konuda kaç kitap okuduğuna bir bakalım:
Türk tarihi konusunda: 399, İslam dini konusunda: 111, Avrupa tarihi konusunda: 266, Genel tarih konusunda: 307, Uygarlık ve ülkeler tarihi konusunda: 301, Siyasal bilimler ve ideolojiler tarihi konusunda: 204, Askerlik konusunda: 261, Hukuk konusunda: 150, Türk şiiri konusunda: 127, Türkçe konusunda: 119, Genel dil bilim konusunda: 425, Eğitim bilimleri konusunda: 101, Tıp bilimleri konusunda: 99, Gelenek ve görenekler konusunda: 27, Türk Edebiyatı konusunda: 377, Coğrafya konusunda: 302, Kamus ve lügatler konusunda: 276, Doğu-Batı edebiyatları-klasikler: 202, Arkeoloji ve kitabeler konusunda: 133, Strateji, bilim, felsefe konularında: 98, Hukuk konusunda: 33
Hemen belirtelimki bazı kitapların konusu birkaç alanı ilgilendirdiğinden, iki gruba da yazılmıştır.
Onun için toplam sayı biraz fazla çıkmaktadır. Ancak şu kesindir: ‘Atatürk’ün vefatından sonra yapılan tereke sayım işlemi sırasında, Atatürk’ten kalan her şey, kibrit çöpüne varıncaya kadar, Aralık 1938 de, Ankara 3. Sulh Hukuk mahkemesi huzurunda sayılarak, tutanak altına alınıp kayda geçirilmiştir. 
Bu sayımda, kitap ve benzeri atlas, harita gibi matbu şeyler başlığı altında, 4289 kitap katalog kaydı ile ondan ayrı 4433 tereke kaydı yapılmıştır.’ Tutanaklar hâlen Cumhurbaşkanlığı arşivinde mevcuttur.
Atatürk, ikametgâhlarında oluşturduğu kendi kişisel kütüphanesi dışında İstanbul ve Ankara üniversiteleri kütüphanelerinden ve saray kütüphanelerinden pek çok kitaplar çalışma odalarına getirterek okumuş ve sonra iade etmiştir. Ancak ne yazık ki bunlar okuduğu kitaplara dair kayıtlara geçirilmemiştir.
Dolayısıyla az önce verilmiş olan kitap sayıları, Atatürk’ün okuduğu kitapların toplamını değil, okuduğu kitaplar içinden sadece kendi kütüphanesinde bulundurduklarını ifade etmektedir.
Aziz Atatürk'ün sadece Türk tarihi ve İslâm dini konularında yazılmış 510 kitap okumuş olması muhteşem bir olydır. Ben bugün ülkemizdeki profesörlerin çok azının, üstelik iki tema sınırı olmaksızın, toplamda 500 kitap okumuş olabileceğini düşünüyorum. Bu bir tahmindir, umarım yanılıyorumdur.